Dieta oczyszczająca organizm – czy warto zastosować?

Coraz więcej mówi się o leczniczym działaniu jedzenia. Media ciągle promują różnego rodzaju diety alternatywne, których celem jest szybka utrata zbędnych kilogramów oraz poprawa samopoczucia i stanu zdrowia. Coraz częściej słyszy się też o dietach oczyszczających zwanych detoksami. Czy rzeczywiście są one tak skuteczne, jak obiecują ich autorzy? Czy dieta oczyszczająca jest bezpieczna? Jak przeprowadzić odtruwanie organizmu domowymi sposobami?

Dieta oczyszczająca organizm – ogólna charakterystyka

Większość detoksów ma kilka wspólnych cech:

• ich założeniem jest oczyszczenie organizmu z toksyn, zbędnych produktów przemiany materii i innych szkodliwych substancji dostarczanych wraz z pożywieniem (np. pozostałości pestycydów),
• są niskokaloryczne,
• polegają na eliminacji wielu pokarmów lub całych grup produktów spożywczych,
• powinny być stosowane krótkoterminowo.

Diety oczyszczające – dla kogo?

Według zwolenników detoksów diety oczyszczające dedykowane są przede wszystkim osobom zmęczonym, pozbawionym energii, mającym trudności z koncentracją, skarżącym się na dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego czy problemy skórne.

Zwolennicy detoksów twierdzą, że dietę oczyszczającą organizm z toksyn można rozważyć, gdy:

• na co dzień odżywiasz się niezdrowo, w Twojej diecie dominuje żywność wysoko przetworzona, fast-food, tłuste, czerwone mięso,
• coraz częściej zauważasz u siebie złe samopoczucie,
• masz obniżoną odporność,
• wychodzisz z nałogu, ograniczasz używki.

Autorzy popularnych detoksów twierdzą, że przyczyną różnego rodzaju dolegliwości i wynikającego z nich pogorszenia stanu zdrowia są toksyny zanieczyszczające organizm, których można się pozbyć na przykład dzięki diecie oczyszczającej.

Uwaga! Zanim na własną rękę podejmiesz decyzję o tym, by rozpocząć detoks organizmu, najlepiej najpierw skonsultować się z dietetykiem lub lekarzem.

W tym miejscu warto zauważyć, że dieta oczyszczająca z toksyn nie jest dla każdego. Z tego sposobu żywienia (nawet krótkoterminowo) powinny zrezygnować w szczególności:

• kobiety w ciąży i karmiące piersią,
• dzieci oraz nastolatki w okresie dojrzewania,
• chorujący na nadczynność tarczycy,
• osoby zmagające się z niedowagą,
• chorujący na inne choroby przewlekłe.

Na czym polega oczyszczanie organizmu dietą? Rodzaje popularnych detoksów i skuteczność diety oczyszczającej

Dieta oczyszczająca warzywno-owocowa: podstawą tej diety oczyszczającej są warzywa i owoce; wadą tego sposobu odżywiania jest to, że trwa zbyt długo, na przykład pełen post dr Dąbrowskiej trwa aż 42 dni, a jest bardzo niskokaloryczny, co może znacząco osłabić organizm i powodować niedobory pokarmowe.

Sokowa dieta oczyszczająca: świeżo wyciskane soki lub koktajle owocowo-warzywne; jej zaletą jest duża zawartość owoców i warzyw (a więc i witamin), lecz nie należy jej stosować zbyt długo; jeśli picie soków zostanie połączone z trzema zbilansowanymi, niskokalorycznymi posiłkami głównymi można taką dietę przedłużyć.

Dieta warzywna: warzywa mogą być surowe bądź poddane obróbce termicznej. Podobnie, jak w przypadku diety warzywno-owocowej, spożywanie wyłącznie samych warzyw w dłuższej perspektywie grozi wystąpieniem niedoborów pokarmowych i osłabieniem.

Dieta oczyszczająca zbożowa: jej podstawą są produkty zbożowe – gotowane ziarna pszenicy, ryżu, owsa czy różnego rodzaju kasze; co prawda ten sposób odżywiania może dostarczyć odpowiedniej ilości energii, ale jest to typowa monodieta, więc niesie ze sobą ryzyko niedoborów pokarmowych.

Zanim zainteresujesz się jakąkolwiek dietą oczyszczającą organizm z toksyn, należy zadać sobie pytanie: czy jest ona potrzebna? Organizm człowieka wykształcił szereg mechanizmów, które pozwalają na jego samodzielną detoksykację (pocenie się, oddawanie moczu, wypróżnianie). Główne centra detoksykacji w organizmie stanowią: nerki, wątroba, jelita, płuca i skóra. O ile wszystkie narządy funkcjonują prawidłowo, a Ty nie wprowadzasz do organizmu nadmiernych ilości toksyn, będzie on potrafił oczyścić się sam – typowa dieta oczyszczająca organizm nie będzie mu potrzebna.

Wciąż brakuje wiarygodnych badań na temat skuteczności i bezpieczeństwa stosowania różnego rodzaju diet oczyszczających. Jeśli mimo wszystko chcesz wypróbować jedną z diet oczyszczających, najlepiej zrób to po konsultacji z lekarzem i przeprowadź ją w krótkim czasie.

Założeniem większości diet oczyszczających jest ich krótkoterminowość – niestety wielu zwolenników tego typu odżywiania o tym nie wie lub celowo przedłuża dietę, gdyż liczy na lepsze efekty. Jest to groźne szczególnie dlatego, że diety oczyszczające zazwyczaj są bardzo niskoenergetyczne i mało urozmaicone.

Zagrożenia, jakie niesie ze sobą dieta oczyszczająca (zwłaszcza stosowana przez długi okres):

• niedobory witamin, składników mineralnych i makroskładników,
• niedożywienie,
• zaburzenia elektrolitowe,
• problemy skórne,
• osłabienie, złe samopoczucie,
• niechęć do aktywności fizycznej.

Jak wspomóc oczyszczanie organizmu z toksyn?

Detoks organizmu można wspomóc na wiele sposobów. Nie trzeba od razu przystępować do stosowania restrykcyjnej diety oczyszczającej. Zatem: jak oczyścić organizm bez głodówek i monodiet?

Poniżej znajdziesz kilka sprawdzonych rozwiązań, które wspomogą detoksykację organizmu bez wielkich wyrzeczeń.

• Regularne picie wody. Odpowiednie nawodnienie to jeden z najprostszych sposobów usuwania toksyn z organizmu i podstawa zdrowego trybu życia. Woda pełni w organizmie szereg ważnych funkcji. Nie tylko reguluje pracę wielu narządów, ale także podnosi wydolność organizmu. Woda stanowi substrat lub środowisko wielu reakcji metabolicznych. Regularne picie wody sprawia, że z organizmu usuwanych jest wiele substancji.
• Herbaty ziołowe. Oczyszczająca moc ziół znana jest od bardzo dawna. Dobrze jest pić herbaty ze skrzypu polnego i brzozy. Te rośliny działają korzystnie przede wszystkim na układ moczowy. Dobrze sprawdzi się także czystek, który wypłukuje z organizmu metale ciężkie. Na lepszą perystaltykę jelit najlepiej pić herbaty ziołowe z pokrzywy, rumianku i mięty. Wśród produktów polecanych przez dietetyków znajduje się również zielona herbata.
• Napoje o działaniu oczyszczającym. W Internecie znajdziesz mnóstwo przepisów na mikstury, które możesz przyrządzać każdego dnia. Najpopularniejsze propozycje na detoks to: napój ogórkowy, napój z jabłkiem, sok z buraków, siemię lniane czy koktajl z selera naciowego. Powyższe składniki regulują pracę jelit i w ten sposób pomagają w oczyszczaniu organizmu.

Podstawą każdej diety antyoksydacyjnej i przeciwzapalnej są warzywa i owoce. Warto korzystać z ich sezonowości i z różnych gatunków przygotowywać rozmaite dania i przekąski. Zupa krem z dyni czy zupa jarzynowa? A może koktajl z jarmużu albo pyszny mleczny shake truskawkowy? Z pewnością będzie smacznie!

Oczyszczanie organizmu z toksyn warto wspierać również przez aktywność fizyczną. Ruch sprawia, że się pocimy, a wraz z potem usuwamy zbędne substancje.

Niskokaloryczna dieta oczyszczająca vs. zdrowa, racjonalna dieta. Co jeść, aby wspomóc detoksykację?

Poza piciem mikstur oczyszczających warto wzbogacić swoje codzienne menu o określone produkty spożywcze. Te przedstawione poniżej wspomagają pracę układu pokarmowego (w tym jelit), regulują działanie układu moczowego oraz wykazują właściwości przeciwutleniające.

• Cytryna – posiada właściwości antyoksydacyjne i reguluje pracę wątroby dzięki czemu naturalnie pomaga w oczyszczeniu organizmu. Sok z cytryny warto dodawać nie tylko do wody i herbaty, ale również do sałatek.
• Żurawina – korzystnie wpływa przede wszystkim na układ moczowy. Podobne właściwości mają maliny, wiśnie i jagody – owoce pełne związków o właściwościach bioaktywnych.
• Buraki – dobre źródło błonnika pokarmowego. Do diety warto wprowadzić na przykład zupa buraczkową czy surówkę z buraków – to świetne propozycje na zdrowy i pyszny obiad.
• Kiszona kapusta – zawiera przede wszystkim probiotyki i przeciwutleniacze. Żywność sfermentowaną (kiszonki, kefiry, jogurty) warto jeść o każdej porze roku. Zawarte w powyższych produktach związki nie tylko usuwają toksyny z organizmu, ale również wzmacniają odporność.
• Seler naciowy – zawiera dużo błonnika. Poza tym wysokie spożycie selera usuwa kwas moczowy z organizmu.

Nadal szukasz prostego sposobu na pozbycie się z organizmu toksyn? Sprawdź, co przygotowaliśmy dla Ciebie w Maczfit!

Zdrowa, odpowiednio zbilansowana dieta pudełkowa

Wiesz już, że restrykcyjny jadłospis oczyszczający może przynieść więcej szkody niż pożytku. Dużo lepszym rozwiązaniem dla zdrowia jest wprowadzenie zbilansowanej i racjonalnej diety, zgodnej z aktualnymi normami i rekomendacjami towarzystw dietetycznych, na przykład takiej jak nasza dieta FIT&SLIM.

Odpowiednio zbilansowany jadłospis jest korzystniejszy dla zdrowia niż wszelkiego rodzaju diety oczyszczające. Poza tym taką dietę można wprowadzić na dłuższy czas. Jadłospis obfitujący w odpowiednie ilości naturalnych i jak najmniej przetworzonych produktów, pozbawiony kwasów tłuszczowych trans, ograniczający spożycie tłuszczu zwierzęcego (w postaci czerwonego mięsa) i produktów smażonych to najlepszy detoks dla organizmu.

Oprócz menu Fit & Slim w Maczfit znajdziesz różne inne warianty diety pudełkowej. Każdy dzień to zazwyczaj pięć pysznych i zdrowych posiłków (śniadanie, II śniadanie, obiad, podwieczorek i kolacja).

Czy warto stosować dietę oczyszczającą? Podsumowanie

Kontrowersje wokół diet odchudzających i oczyszczających sprawiają, że trzeba uważnie podchodzić do różnych modnych sposobów odżywiania.

Badania wskazują, że otyłość i inne schorzenia dietozależne to jedne z najpowszechniejszych chorób cywilizacyjnych. Źle zbilansowany jadłospis i nieprawidłowo utrwalone nawyki żywieniowe przyczyniają się do wielu problemów zdrowotnych.

Jedzenie żywności wysoko przetworzonej (fast-food, słodkie i słone przekąski, słodzone napoje gazowane itp.) w nadmiernych ilościach obciąża układ pokarmowy i zwiększa ryzyko wielu chorób (choroby układu pokarmowego i krwionośnego). Duże ilości przetworzonego jedzenia sprawiają też, że w naszym organizmie gromadzą się toksyny.

Czy w takim razie warto przeprowadzić oczyszczanie organizmu z toksyn? Jest kilka zalet stosowania diety oczyszczającej, jednak lista wad jest znacznie dłuższa. Diety sokowe czy owocowo-warzywne mogą przez krótki czas stosować tylko osoby zdrowe. Zbyt długie stosowanie monodiety może skutkować niedoborami pokarmowymi.

Zatem, aby oczyścić organizm z toksyn, wystarczy stosować zdrową, odpowiednio zbilansowaną dietę. Jak to zrobić? Podpowiedzią niech będą normy żywienia i wskazówki z bloga Maczfit.

Przykładowy jadłospis powinien obejmować świeże warzywa i owoce (przede wszystkim warzywa krzyżowe), nasiona roślin strączkowych, lekkostrawne produkty zbożowe, mleko i produkty mleczne oraz chude mięso i tłuste ryby. Ważnym elementem każdej zdrowej diety są także kwasy omega – obecne między innymi w olejach roślinnych i orzechach. Wszystkie produkty powinny być świeże i jak najmniej przetworzone. Sklepowy sok owocowy zastąp tym zrobionym samodzielnie w domu. A jeśli nie lubisz lub nie masz czasu gotować, postaw na catering dietetyczny Maczfit.

Ewelina Hepnar

Magistrantka dietetyki na USM w Warszawie, ukończyła dwa kierunki – Technologię Żywności i Żywienie Człowieka oraz Jakość i Bezpieczeństwo Żywności na UR w Krakowie. Z doświadczenia pracy w gabinecie dietetycznym wyniosła umiejętność komponowania atrakcyjnych jadłospisów, odpowiadających potrzebom klientów w różnych jednostkach chorobowych i nie tylko. Interesuje się psychologią odżywiania, chętnie porusza tematy związane z reedukacją żywieniową i propagowaniem prawidłowych nawyków żywieniowych oraz budowaniem zdrowych relacji z jedzeniem. Wyznaje zasadę, że dieta ma być przyjemnością i wpływać korzystnie na zdrowie zarówno fizyczne, jak i psychiczne. W Maczfit jest odpowiedzialna za diety: No Gluten & Lactose, FODMAP, Care.