Napoje roślinne

Napoje roślinne cieszą się coraz większą popularnością. Oprócz wegan wiele osób wybiera je jako alternatywę dla mleko krowiego z powodu alergii na białka w nim zawarte bądź nietolerancji laktozy. Niektórzy sięgają po nie w celu urozmaicenia swojej diety. Na półkach sklepowych mamy również coraz większy wybór takich napojów, a najczęściej spotykane to: sojowy, migdałowy, ryżowy, owsiany, kokosowy czy orzechowy. Wybierając napoje roślinne, warto pamiętać aby sięgać po te fortyfikowane, czyli dodatkowo wzbogacone w składniki takie jak: wapń, witaminę B12 i witaminę D, natomiast bez dodatku cukrów.

Najpopularniejsze napoje roślinne dostępne na rynku to:

 

Napój sojowy

Zawiera najwięcej białka w porównaniu do innych napojów roślinnych; może być wzbogacany w wapń i witaminy. Świetnie sprawdza się do owsianek, koktajli, dań na słodko czy w daniach obiadowych. Jest napojem zawierającym trochę więcej tłuszczu od pozostałych, dlatego chętnie wybierany jest do kaw (latte czy cappuccino), gdyż łatwo da się ubić z niego piankę. Na jego bazie produkuje się także jogurty i śmietany sojowe.

 

Napój migdałowy

Charakteryzuje się lekko orzechowym i delikatnym smakiem, przez co chętnie wybierany jest do dań na słodko. Napój ten jest źródłem witaminy E, która działa antyoksydacyjnie i wspiera pracę układu odpornościowego. Bogaty jest także w nienasycone kwasy tłuszczowe, przez co polecane jest osobom mającym problemy z chorobami układu krążenia.

 

Napój ryżowy

Jest jednym z najbardziej kalorycznych napojów roślinnych. Zawiera również sporą ilość naturalnie występujących cukrów, co przejawia się słodkim smakiem. Jest napojem często wybieranym przez alergików: osoby uczulone na soje, orzechy lub z nietolerancją glutenu.  Ze względu na wysoki indeks glikemiczny nie jest polecany cukrzykom.

 

Napój owsiany

Charakteryzuje się kremową konsystencją i delikatnym smakiem. Jest dobrym źródłem witamin z grupy B, a także składników mineralnych jak potas, żelazo, wapń, magnez. Należy pamiętać także o zawartym w nim błonniku pokarmowym, który wpływa na prawidłowe funkcjonowanie przewodu pokarmowego.

 

Warto znaleźć także odrobinę czasu w domu i przyrządzić je samemu. Jest mnóstwo przepisów na proste do wykonania domowe napoje roślinne. Należy jednak pamiętać, że w przeciwieństwie do tych dostępnych na sklepowych pólkach, wykonywane samodzielnie w domu ,, mleko’’ roślinne nie będzie wzbogacone w witaminy i składniki mineralne.

Kaloryczność i suplementacja diety mamy karmiącej

W czasie karmienia piersią wzrasta zapotrzebowanie kobiet na energię o około 670 kcal na dobę, czyli jest nawet wyższe niż w ostatnim trymestrze ciąży. W tym ok. 500 kcal powinno być dostarczone z pożywieniem, natomiast pozostała część (ok.170 kcal) powinna pochodzić z zapasów tkanki tłuszczowej z okresu ciąży. W praktyce udział energii w diecie mam karmiących powinien wzrosnąć o ok.500 kcal/dobę w okresie pierwszych 6 miesięcy laktacji i o ok.400 kcal/dobę, w kolejnym półroczu. Trochę inaczej sytuacja wygląda u matek szczupłych, które mogą potrzebować zwiększenia wartości energetycznej posiłków nawet o 650 kcal/dobę.

Warto aby mama karmiąca zadbała o to, żeby w codziennej diecie pojawiło się 5 lub 6 posiłków bogatych w składniki odżywcze. Jeśli w trakcie ciąży zostały wprowadzone jakieś prozdrowotne zmiany do jadłospisu i trybu życia, powinny być utrzymane także w okresie laktacji. Jeżeli jednak ciąża była okresem zwiększonego apetytu, uleganiu różnym zachciankom oraz nadmiernego przyrostu masy ciała, to najwyższy czas by to zmienić. Już sam proces laktacji u kobiet karmiących sprzyja utracie zbędnych kilogramów. W czasie pierwszych 3 miesięcy po porodzie karmienie piersią pomoże zmniejszyć masę ciała nawet o około 8-10 kg w stosunku do masy ciała pod koniec ciąży, następnie proces ten zwalnia a zauważalna redukcja jest na poziomie 0,6-0,8 kg na miesiąc.

Dobrze zbilansowana dieta zapewni mamie i jej dziecku wszystkie niezbędne makro- i mikroelementy. Ze względu na wagę niektórych składników diety, należy szczególnie zadbać o pokrycie zapotrzebowania m.in. na wapń, witaminę D, jod oraz kwasy omega 3. Obecnie zalecenia ekspertów wskazują, że w czasie karmienia piersią kobiety powinny przyjmować witaminę D w ilości 2000 jednostek międzynarodowych na dobę oraz kwas dokozaheksaenowy z rodziny omega-3 w ilości co najmniej 200 mg DHA na dobę, a przy małym spożyciu ryb nawet 400-600 mg w formie suplementu. Mamy które stosują diety eliminacyjne z wyłączeniem mleka i jego przetworów, powinny zadbać o zwiększenie podaży wapnia w diecie poprzez spożywanie bogatych w ten składnik warzyw takich jak boćwina, fasola, fasolka szparagowa, brukselka, jarmuż, dynia, bób, natka pietruszki, szczypiorek, szczaw czy szpinak, jak również nasion, orzechów i suszonych owoców oraz pieczywa żytniego. Jeżeli jednak zajdzie taka potrzeba po konsultacji z dietetykiem oraz lekarzem można rozpocząć suplementację diety preparatami wapnia.

Miody – rodzaje

Miód jest wyrobem spożywczym produkowanym głównie przez pszczoły w wyniku przetwarzania nektaru kwiatowego roślin miododajnych, a także wybranych wydzielin obecnych na liściach drzew iglastych.

Miód jest dosyć kalorycznym produktem – w 100 g zawiera ok. 320-330 kcal, a przeważają w nim cukry proste: glukoza i fruktoza. O smaku i zapachu miodu decydują olejki eteryczne, zaś kolor zależny jest od obecności barwników, głównie karetonoidów. W miodzie obecne są mikroelementy, takie jak np.: potas, magnez, wapń, fosfor oraz witaminy, m.in.: kwas foliowy, biotyna czy witamina A.

Biorą pod uwagę surowiec, z jakiego powstał miód, można wyróżnić:

  • Miody spadziowe
  • Miody nektarowe
  • Miody mieszane (nektarowo-spadziowe lub spadziowo-nektarowe)

Miody spadziowe

Wyróżniamy miody ze spadzi liściastej i iglastej. Miód spadziowy ze spadzi iglastej jest najczęściej ciemnej barwy z odcieniem zielonkawym zaś ze spadzi liściastej – ciemno żółtawym. Miody spadziowe zbierane są przez pszczoły z wydzielin owadów (takich jak mszyce lub czerwce) zmieszanych z sokiem roślinnym (który owady pobierają z drzew) wyciekającym w wyniku nakłucia owadów.

Miody nektarowe (kwiatowe)

Miody nektarowe zwykle mają barwę jasną, ale mogą przybierać tez odcienie od ciemnożółtego do brązowego. Miody nektarowe pochodzą zwykle z nektaru różnych roślin, ale jest również możliwość uzyskania miodów odmianowych, z przewagą odmiany jednej rośliny.

Wyróżniamy miody odmianowe takie jak:

Miód akacjowy – otrzymywany jest z nektaru akcji białej. W stanie płynnym ma barwę od bezbarwnej do jasnokremowej, zaś w stanie skrystalizowanym  – od białej po słomkową. Wyróżnia się wyższą zawartość sacharozy niż pozostałe miody nektarowe.

Miód gryczany – miód ten powstaje z nektaru kwiatu gryki, charakteryzuje się silnym zapachem i smakiem ostrym, lekko piekącym.  W stanie płynnym przybiera kolor od ciemnoherbacianego do brunatnego. Miód gryczany wykorzystywany jest do produkcji miodów płynnych.

Miód rzepakowy– w stanie płynnym miód ten ma barwę od bezbarwnej do słomkowej. Z powodu dużej zawartości glukozy szybko krystalizuje uzyskując barwę białą lub kremową. Miód ten charakteryzuje się bardzo słodkim smakiem

Miód lipowy – jest miodem o ostrym smaku, z lekką goryczką, charakteryzuje się wyraźnym zapachem lipy, a konsystencją i barwą przypomina olej rycynowy. W stanie płynnym przybiera zwykle jasną barwę, po krystalizacji natomiast zamienia się w kremowy lub złocistożołty.

Miód wrzosowy –w stanie płynnym ma galaretowatą konsystencję i ciemnobrunatny kolor. Charakteryzuje się silnym zapachem wrzosów

Istnieje ponadto jeszcze wiele innych rodzajów miodów, m.in. bławatkowy, mniszkowy czy też cząbrowy. W Polsce jednak najbardziej istotnymi roślinami miododajnymi są: rzepak, lipy oraz gryka.